Myanmar News Zone (ျမန္မာသတင္းရပ္ဝန္း) -

ခ်ီလီႏိုင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုးေသာ အမ်ဳိးသမီးသမၼတအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးတဲ့ မစၥမစ္ရွယ္ဘတ္ရွလတ္ဟာ ယမန္ႏွစ္ကစလို႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ အဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ “ကုလသမဂၢ က်ားမတန္းတူညီမွ်ေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးစြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားေရးအဖဲြ႕အစည္း” Uinted Nations Entity for Gender Equality and the Empowerment of Women မွာ အႀကီးအကဲတာ၀န္ယူလ်က္ ရွိပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ ဖံြ႕ၿဖိဳးေရးအဖဲြ႕ေတြထဲက တစ္ဖဲြ႕ျဖစ္တဲ့ ဒီအဖဲြ႕ကို UN Women “ကုလသမဂၢအမ်ဳိးသမီးအဖဲြ႕”လုိ႔လည္း ေခၚေ၀ၚပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး မ်က္မျမင္ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ခ်င္ကြမ္းခ်န္ဟာ မၾကာေသးမီကပဲ ေဘဂ်င္းရွိ အေမရိကန္သံ႐ံုးထဲ ေျခာက္ရက္ခန္႔ ခုိ၀င္ခဲ့ကာ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား သံတမန္ေရး အျငင္းပြားမႈေတြကုိ ေပၚေပါက္ေစခဲ့ပါတယ္။ ခ်င္ဟာ ၎ရဲ႕ ဇာတိျပည္နယ္ ရွန္တုန္မွာ ေဒသခံအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ “တစ္အိမ္ေထာင္ ကေလးတစ္ဦးသာ ေမြးဖြားေရး ေပၚလစီ” One Child ေပၚလစီအရ မိသားစုေတြကို အတင္းအက်ပ္ ဖိအားေပးမႈ၊ အႏုိင္က်င့္ဆက္ဆံမႈေတြကို ေဒသခံေတြနဲ႔ စုစည္းၿပီး ျပန္လည္တရားစြဲဆုိရာက ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ ခံခဲ့ရသူျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနာက္ သူေထာင္ဒဏ္က လြတ္ေျမာက္ၿပီး ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ထပ္မံက်ခံရျပန္ကာ ထုိမွတစ္ဆင့္ မိတ္ေဆြေတြရဲ႕အကူအညီနဲ႔ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္လာခဲ့ၿပီး ကန္သံ႐ံုးထဲ ခုိ၀င္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ခ်င္ရဲ႕သတင္းဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ဧၿပီလအတြင္းမွာေတာ့ လူေျပာအမ်ားဆံုး ႏုိင္ငံတကာသတင္းတစ္ပုဒ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ တ႐ုတ္တာ၀န္ရိွသူေတြဟာ ခ်င္ကြမ္းခ်န္ရဲ႕ အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သံတမန္ေရးအရ လွ်ဳိ႕၀ွက္ညိႇႏိႈင္းမႈေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ခဲ့ရၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ၎ကို တ႐ုတ္ဘက္က ျပည္ပထြက္ခြာခြင့္ျပဳဖုိ႔နဲ႔ အေမရိကန္ဘက္ကလည္း ႏုိင္ငံတြင္းပညာသင္ၾကားခြင့္ ေပးအပ္ဖုိ႔ သေဘာတူညီမႈ ရခဲ့ပါတယ္။ ခ်င္ကို နယူးေယာက္တကၠသိုလ္က ပညာရွင္ဆု ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ ခ်င္ရဲ႕အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အုိဘားမားအစုိးရရဲ႕ ကုိင္တြယ္ပံုကို ရီပက္ဘေလကန္ သမၼတေလာင္း မစ္ရြမ္ေနက “ရွက္စရာေကာင္းတယ္”လို႔ ႐ႈတ္ခ်ခ့ဲၿပီး ဒုသမၼတ ဂ်ဳိးဘစ္ဒန္ကေတာ့ အေမရိကန္ဟာ ခ်င့္အတြက္ ဗီဇာကို ခ်က္ခ်င္းထုတ္ေပးဖို႔ ျပင္ဆင္ခဲ့ၿပီး သူ႔အနာဂတ္ဟာ အေမရိကမွာ ရွိမယ္လို႔ထင္ေၾကာင္း အင္န္ဘီစီ႐ုပ္သံကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ႏုိင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ စီးပြားေရးသမားေတြဟာ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းမႈကို ဦးတည္တဲ့ အစိမ္းေရာင္စီးပြားေရးအေၾကာင္း ေျပာဆုိၾကရတာ ႏွစ္သက္ေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ကမၻာႀကီးမွာ သဘာ၀တရားကို အလြဲသံုးစားျပဳကာ ကုိယ္က်ဳိးရွာ အျမတ္ထုတ္မႈေတြက ျမင့္တက္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘရာဇီးပါလီမန္ဟာ မုိးသစ္ေတာေတြကို ကာကြယ္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြကို အားနည္းေစဖုိ႔ နည္းလမ္းေတြ ရွာေဖြေနပါတယ္။ ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံ ဘန္ဒါမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈကြန္ဖရင့္မွာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲေစတဲ့ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္ (CO2) ဓာတ္ေငြ႕ေတြ ထုတ္လႊတ္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ႔အေရး ဘာသေဘာတူညီခ်က္မွ မရခဲ့ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့လည္း တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏိၵယလို စီးပြားေရးထြန္းသစ္စ ႏုိင္ငံႀကီးေတြဟာ ေလထုညစ္ညမ္းေစတဲ့ ေက်ာက္မီးေသြးစြမ္းအင္သံုး စက္႐ံုသစ္ေတြ ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီၿပီး တည္ေထာင္လ်က္ ရွိေနပါတယ္။ ဒီေတာ့ ယေန႔ေခတ္ ကမၻာႀကီးရဲ႕အေနအထားဟာ အစုိးရတစ္ခုၿပီးတစ္ခုက ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးကို ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕တာ၀န္ကို ေရွာင္လႊဲတဲ့သေဘာ ျဖစ္လာေနပါတယ္။ ဒါနဲ႔အတူ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး လႈပ္ရွားမႈႀကီး တစ္ခုလံုးဟာလည္း အားနည္းလာတယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ခံလာေနရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဆုိင္ရာ ကမၻာေက်ာ္အဖြဲ႕ႀကီး တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ဂရင္းပိစ္ (Greenpeace)အဖြဲ႕ရဲ႕ အႀကီးအကဲ ကူမီႏုိင္ဒူးကေတာ့ ၎ရဲ႕အဖြဲ႕ဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ အာ႐ံုစူးစိုက္မႈကို ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲကမၻာဆီမွာ ေျပာင္းေရႊ႕ထားၿပီး အဖြဲ႕ဟာ စီးပြားေရးကုမၸဏီႀကီးေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းမႈတုိးျမႇင့္ၿပီး ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ ပူေႏြးမႈတုိက္ဖ်က္ေရးတုိ႔ကုိ ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္း ကၽြန္းစုမ်ား ပုိင္ဆုိင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဖိလစ္ပုိင္ဟာ အျခားအိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕နဲ႔အတူ ေဒသတြင္း အင္အားႀကီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအပါအ၀င္ အျငင္းပြားမႈေတြျဖစ္ေနတာ အေတာ္ၾကာျမင့္ေနပါၿပီ။ ဖိလစ္ပုိင္ဟာ အာဆီယံေဒသတြင္း အေမရိကန္ရဲ႕ အဓိက မဟာမိတ္တစ္ဦး ျဖစ္တာနဲ႔အညီ အေမရိကန္-ဖိလစ္ပုိင္ ပူးတြဲစစ္ေရး မဟာမိတ္အျဖစ္ကို ပုိမိုခုိင္မာေအာင္ တုိးခ်ဲ႕ေနၿပီး တ႐ုတ္ရဲ႕ စစ္အင္အားကို တန္ျပန္ထိန္းညိႇဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဖိလစ္ပုိင္ဟာ ဒီႏွစ္ပုိင္းအတြင္းမွာ စိတ္လႈပ္ရွားစရာ စီးပြားေရးတုိးတက္မႈနဲ႔ ႀကံဳေတြ႕ေနရသလို တစ္ဖက္ကလည္း အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးေတြ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လဆန္းအတြင္း ေ၀ါလ္စထရိဂ်ာနယ္နဲ႔ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာေတာ့ ဖိလစ္ပုိင္သမၼတ ဘန္နစ္ႏုိအကီြႏုိဟာ ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေျဖၾကားထားတာ ေတြ႕ရမွာပါ။ အဲဒီ့ အင္တာဗ်ဴး ေကာက္ႏုတ္ခ်က္မ်ားကို ေ၀ါလ္စထရိမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့အတုိင္း ျပန္လည္တင္ဆက္ ေပးလိုက္ပါတယ္။

ယူႏုိက္တက္ကင္းဒမ္းလုိ႔ေခၚတဲ့ ယူေကႏုိင္ငံဟာ အဂၤလန္၊ ေျမာက္အုိင္ယာလန္၊ ေ၀းလ္စ္၊ စေကာ့တလန္ စသျဖင့္ ၿဗိတိသွ်ကၽြန္းစုမ်ားေပၚက ႏုိင္ငံမ်ား ေပါင္းစုထားမႈကို အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ စုစည္းညီၫြတ္ေသာ ဘုရင့္ႏုိင္ငံေတာ္ကိုလည္း ဆိုလိုပါတယ္။ ယခုအခါ အဲဒီလို ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္ခံ အျဖစ္ကေန စေကာ့တလန္ဟာ လြတ္လပ္ေရးရယူဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းေနၿပီး ဒီေႏြရာသီမွာ ဒီကိစၥကပဲ အဆူပြက္ဆံုးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ စေကာ့တလန္သားတို႔ ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္မွ ခဲြထြက္ကာ အမွီအခိုကင္းတဲ့ လြတ္လပ္ေရးရယူဖုိ႔အတြက္ ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပဲြကိုလည္း လာမယ့္ ၂၀၁၄ ေဆာင္းရာသီမွာ ျပဳလုပ္ဖို႔ရွိပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ယူ႐ိုသတင္းဟာ စေကာ့အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီမ်ားရဲ႕ ပါတီေခါင္းေဆာင္လည္းျဖစ္ၿပီး စေကာ့တလန္ရဲ႕ ၿဗိတိန္ကိုယ္စားလွယ္ အစုိးရအဖဲြ႕ရဲ႕ ပထမ၀န္ႀကီးလည္းျဖစ္သူ အဲလက္စ္ဆယ္မြန္ကို ေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေမးျမန္းသူကေတာ့ ယူ႐ိုသတင္းမွ အလီရွိတ္ႏိုလက္ဆလာမီ ျဖစ္ပါတယ္။